Spis treści
Polski system ochrony zdrowia opiera się na publicznym ubezpieczeniu zdrowotnym, które jest realizowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Pomimo że zdecydowana większość Polaków ma prawo do nieodpłatnego korzystania z pomocy medycznej, wciąż spora grupa obywateli nie posiada powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Dane z 2022 roku wskazują, że może być ich nawet ponad 2 mln! Z jakimi konsekwencjami wiąże się brak ubezpieczenie? Czy istnieje alternatywa dla NFZ?
Kto najczęściej nie ma ubezpieczenia na NFZ?
Największą grupę Polaków bez prawa do bezpłatnych świadczeń stanowią osoby pracujące w wolnych zawodach w oparciu o umowę o dzieło. W ich przypadku nie istnieje konieczność dokonania zgłoszenia do ZUS-u, a co za tym idzie, nie przysługuje im prawo do bezpłatnych świadczeń. Inną grupą, zagrożoną brakiem ubezpieczenia, są osoby bierne zawodowo, które nie zarejestrowały się w urzędzie jako bezrobotne. Czy to oznacza, że nieobjęci ubezpieczeniem nie mają prawa do publicznej opieki medycznej? Jak najbardziej mogą korzystać ze świadczeń medycznych, niemniej muszą uiścić opłatę za wszelkie konsultacje, badania diagnostyczne czy zabiegi. Najbardziej dotkliwym skutkiem braku ubezpieczenia jest konieczność opłacania pobytu w szpitalu. Kwoty za hospitalizację są bardzo wysokie i mogą sięgać nawet kilkuset tysięcy złotych.
Dlaczego nieubezpieczeni nie chcą się ubezpieczyć?
Polacy, pracujący w oparciu o umowę o dzieło lub nieposiadający tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, mogą zdecydować się na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. To produkt, który uprawnia do korzystania z bezpłatnych świadczeń. Wysokość miesięcznej składki jest ustalana kwartalnie i wyliczana w wysokości 9% podstawy wymiaru składki. W październiku, listopadzie i grudniu 2024 roku wynosi 744,22 zł. Tyle miesięcznie trzeba zapłacić, aby móc korzystać bezpłatnie ze świadczeń zdrowotnych.
To jednak nie koniec. Osoby, które przez dłuższy czas były nieubezpieczone, muszą uiścić opłatę za przerwę w ubezpieczeniu. Jej wysokość zależy od tego, ile czasu nie odprowadzały składek. Przykładowo, przerwa od trzech miesięcy do jednego roku wynosi obecnie 1 267,69 zł. Jeżeli przerwa w ciągłości opłat składek wynosiła powyżej 10 lat kwota ta wzrasta do 12 676,92 zł. Co w takim przypadku zrobić? Jeżeli pracujesz w oparciu o umowę o dzieło, a przez to nie możesz zarejestrować się jako bezrobotny, możesz skorzystać z możliwości zakupu prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Czy taka polisa zapewnia analogiczny zakres ochrony co powszechne ubezpieczenie zdrowotne?
Jestem nieubezpieczony – co to znaczy?
Osoby, które nie opłacają składek zdrowotnych w NFZ, tracą prawo do świadczeń refundowanych przez publiczny system ochrony zdrowia. Oznacza to, że:
- Wizyty u lekarza pierwszego kontaktu są płatne, nawet jeśli dotyczą podstawowych konsultacji.
- Szpitalne leczenie jest odpłatne, a koszty mogą być bardzo wysokie.
- Refundacja leków nie obowiązuje, czyli nieubezpieczony musi pokryć 100% wartości leku.
Jak działa system NFZ i czym różni się od prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego?
Narodowy Fundusz Zdrowia gwarantuje ubezpieczonym dostęp do szerokiego zakresu świadczeń medycznych, w tym wizyt u specjalistów, leczenia szpitalnego, rehabilitacji oraz refundacji leków. Opłaty na rzecz NFZ są obowiązkowe dla osób zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę, a także dla przedsiębiorców. Prywatne ubezpieczenie zdrowotne jest natomiast dobrowolne i oferuje różnorodne pakiety usług medycznych, które można dostosować do indywidualnych potrzeb. Wiele osób decyduje się na jego wykupienie, aby uniknąć kolejek w publicznej służbie zdrowia, zyskać dostęp do nowoczesnych placówek czy rozbudowanych programów profilaktyki zdrowotnej. Pakiety, oferowane przez prywatnych ubezpieczycieli, obejmują zazwyczaj:
- konsultacje ze specjalistami – bez skierowania, w dogodnym terminie;
- badania diagnostyczne – takie jak USG, tomografia komputerowa czy EKG;
- wizyty domowe lekarzy pierwszego kontaktu;
- wsparcie w nagłych przypadkach (telekonsultacje).
Niestety, wiele polis nie obejmuje leczenia szpitalnego, rehabilitacji pooperacyjnej ani długoterminowej terapii wymagającej kosztownych procedur, takich jak chemioterapia czy transplantacje. W przypadku osób, które nie mają prawa do ubezpieczenia, to właśnie bezpłatna hospitalizacja jest kluczowym czynnikiem przy wyborze prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Czy prywatne ubezpieczenie zdrowotne wystarczy?
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne może być atrakcyjną alternatywą dla ubezpieczonych na NFZ chcących uzyskać szybki dostęp do podstawowych usług medycznych. Czy jednak będzie wystarczające dla osób, które nie posiadają tytułu do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego? To zależy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze polisy dla nieubezpieczonego?
- Koszty leczenia szpitalnego:
Większość prywatnych polis nie pokrywa kosztów hospitalizacji. Nawet jeśli dany ubezpieczyciel oferuje taką opcję, jej zakres jest ograniczony, np. obejmuje tylko określoną liczbę dni w szpitalu lub konkretne procedury.
- Nagłe przypadki i ratownictwo medyczne
Publiczny system ratownictwa medycznego w Polsce jest finansowany przez NFZ. Osoba nieubezpieczona, która wezwie karetkę, może być obciążona kosztami interwencji.
- Leczenie przewlekłe i rehabilitacja
Prywatne ubezpieczenie rzadko zapewnia pełne wsparcie dla osób cierpiących na choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca czy nadciśnienie. Rehabilitacja i specjalistyczne zabiegi są również często ograniczone do kilku sesji.
- Leczenie nowotworów i chorób przewlekłych
Leczenie takich schorzeń, jak nowotwory czy choroby serca, może wiązać się z ogromnymi kosztami, które zwykle nie są w pełni pokrywane przez prywatnych ubezpieczycieli. W systemie NFZ takie leczenie jest dostępne w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.
Czy można polegać wyłącznie na prywatnym ubezpieczeniu zdrowotnym?
Dla wielu osób prywatne ubezpieczenie może być wystarczające, jeśli ich potrzeby zdrowotne są ograniczone do podstawowych usług. Jednak osoby, które nie są ubezpieczone w NFZ, powinny być świadome ryzyka. W razie poważnych problemów zdrowotnych koszty leczenia mogą być ogromne, a prywatna polisa może nie pokryć wszystkich wydatków.
Alternatywy dla osób bez ubezpieczenia na NFZ
Niektóre firmy ubezpieczeniowe oferują dodatkowe polisy obejmujące leczenie nowotworów, poważne operacje czy długoterminową rehabilitację. Dużą pomocą są także ubezpieczenia typu NNW (od Następstw Nieszczęśliwych Wypadków). Polisy te oferują wsparcie finansowe w przypadku różnego rodzaju zdarzeń losowych, a ich zakres i sposób działania są niezwykle praktyczne w wielu sytuacjach.

Ubezpieczenie NNW zapewnia wypłatę odszkodowania w sytuacjach, gdy ubezpieczony dozna uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku. W ramach tego ubezpieczenia można uzyskać rekompensatę za:
- złamania, skręcenia czy zwichnięcia – nawet jeśli leczenie nie wymaga hospitalizacji;
- leczenie powypadkowe – takie jak fizjoterapia czy konsultacje specjalistyczne;
- utratę zdolności do pracy – w poważniejszych przypadkach, gdy uraz wpływa na codzienne funkcjonowanie;
- koszty transportu medycznego lub zakupu sprzętu ortopedycznego;
Często NNW obejmuje również świadczenia w przypadku śmierci osoby ubezpieczonej, zapewniając finansowe wsparcie dla rodziny.
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne + NNW – pełna ochrona
Ubezpieczenie NNW można dostosować do indywidualnych potrzeb. Oferowane pakiety różnią się pod względem sumy ubezpieczenia, zakresu ochrony oraz sytuacji, które objęte są odszkodowaniem. Odszkodowanie z polisy NNW często pomaga pokryć koszty związane z leczeniem lub rehabilitacją, które nie są objęte standardowym pakietem prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Co istotne, polisy NNW są stosunkowo niedrogie, co czyni je przystępną opcją dla osób w różnym wieku i o różnym statusie finansowym. Takie rozwiązanie jest szczególnie rekomendowane dla rodzin z dziećmi, które chcą uchronić swoje pociechy przed skutkami nieprzewidzianych zdarzeń, o które nie trudno podczas codziennych, intensywnych aktywności.
Czy NNW wystarczy, gdy nie masz ubezpieczenia w NFZ?
Choć NNW to przydatne uzupełnienie ochrony zdrowotnej, nie zastępuje pełnego ubezpieczenia zdrowotnego. Jest to raczej wsparcie finansowe w konkretnych przypadkach, takich jak wypadki komunikacyjne czy inne nagłe zdarzenia losowe. NNW nie pokrywa kosztów pełnego leczenia szpitalnego, konsultacji specjalistycznych czy długoterminowego leczenia przewlekłych schorzeń, które są dostępne w ramach NFZ lub kompleksowych prywatnych pakietów zdrowotnych.
Podsumowanie
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne może być dobrym uzupełnieniem ubezpieczenia na NFZ, ale nie zapewnia pełnej ochrony w przypadku poważnych problemów zdrowotnych. Osoby nieubezpieczone w NFZ powinny dokładnie przeanalizować zakres ochrony oferowanej przez prywatną polisę i rozważyć wykupienie dobrowolnego ubezpieczenia w NFZ. Jeżeli nie wiesz, które rozwiązanie będzie dla Ciebie najlepsze, a chcesz zapełnić sobie kompleksową ochronę, skorzystaj z naszej pomocy. Wskażemy Ci produkty dopasowane do Twoich potrzeb oraz pomożemy rozwiązać problemy związane z zakupem dobrowolnego ubezpieczenia na NFZ.
FAQ: Prywatne ubezpieczenie zdrowotne a brak ubezpieczenia w NFZ
Czy prywatne ubezpieczenie zdrowotne może zastąpić ubezpieczenie w NFZ?
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne zapewnia dostęp do wielu usług medycznych, takich jak konsultacje specjalistyczne, badania diagnostyczne czy wizyty domowe. Jednak w większości przypadków nie pokrywa kosztów hospitalizacji, leczenia przewlekłych schorzeń ani ratownictwa medycznego, które są gwarantowane w ramach NFZ. Dlatego nie zastępuje ono w pełni publicznego systemu ochrony zdrowia.
Co się stanie, jeśli osoba nieubezpieczona w NFZ trafi do szpitala?
Osoba bez ubezpieczenia w NFZ musi pokryć pełne koszty leczenia szpitalnego. W przypadku poważnych problemów zdrowotnych, które wymagają przeprowadzenia skomplikowanych procedur (zabiegów operacyjnych, chemioterapii itp.), koszty te mogą wynosić nawet kilkaset tysięcy złotych.
Czy prywatne ubezpieczenie zdrowotne pokrywa ratownictwo medyczne?
Nie. Publiczny system ratownictwa medycznego w Polsce jest finansowany przez NFZ. Osoba nieubezpieczona, która wezwie karetkę, zostanie obciążona kosztami interwencji.
Czy ubezpieczenie NNW wystarczy dla osoby bez ubezpieczenia w NFZ?
Ubezpieczenie NNW (od Następstw Nieszczęśliwych Wypadków) zapewnia wsparcie finansowe w przypadku urazów i zdarzeń losowych, takich jak złamania czy utrata zdolności do pracy. Jednak nie pokrywa ono kosztów hospitalizacji, leczenia przewlekłych chorób czy konsultacji specjalistycznych.
Jakie alternatywy mają osoby bez ubezpieczenia w NFZ?
Osoby bez ubezpieczenia w NFZ mogą:
- wykupić dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ;
- skorzystać z prywatnych pakietów medycznych oferowanych przez firmy ubezpieczeniowe;
- rozważyć polisy obejmujące poważne choroby, takie jak nowotwory, czy dodatkowe ubezpieczenie NNW.
Czy warto łączyć prywatne ubezpieczenie zdrowotne z NNW?
Tak, łączenie prywatnej polisy zdrowotnej z ubezpieczeniem NNW może zapewnić bardziej kompleksową ochronę. Prywatne ubezpieczenie pokrywa podstawowe potrzeby zdrowotne, a NNW wspiera finansowo w sytuacjach nagłych, takich jak wypadki.

Jestem autorką artykułów tematycznych i opracowań. Dziedziny, w których się specjalizuję, to: finanse, rachunkowość i ubezpieczenia. Obecnie swój czas poświęcam na tworzenie opracowań o ubezpieczeniach zdrowia i życia.